สภาพชีวิตรีบเร่งของพ่อแม่ในเมืองยุคใหม่ อาจทำให้เกิดปัญหากับการเลี้ยงดูลูกโดยไม่รู้ตัว โดยเฉพาะเรื่องการขับถ่ายในเด็ก ซึ่งพบว่า เด็กยุคนี้จะฝึกขับถ่ายได้ช้าหากใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปทั้งวันทั้งคืน เพราะไม่มีเวลาได้ฝึกอย่างแท้จริง

รศ.พ.ญ.จันท์ฑิตา พฤกษานานนท์ กุมารแพทย์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ คณะทำงานรณรงค์โครงการ "10 เรื่องเลี้ยงลูกยอดฮิตพิชิตได้" สมาคมกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย กล่าวว่า ปัญหาของการฝึกขับถ่ายให้ลูกน้อยมีสาเหตุสำคัญทั้งจากตัวพ่อแม่เอง และความพร้อมของเด็ก

ในส่วนของพ่อแม่นั้น มาจากพ่อแม่ไม่มีเวลาฝึกให้ลูก และอาศัยความสะดวกใส่ผ้าอ้อมสำเร็จรูปให้ทั้งวันทั้งคืน ทำให้เด็กไม่มีเวลาที่จะฝึก นอกจากเด็กจะชินกับการปัสสาวะหรืออุจจาระใส่ผ้าอ้อมแล้ว ยังมีปัญหาผิวหนังอับชื้นอีกด้วย ดังนั้นพ่อแม่จึงควรตระหนักในการใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปอย่างเหมาะสม เช่น ใช้เมื่อออกไปนอกบ้าน หรือเฉพาะเวลากลางคืน และควรเริ่มต้นฝึกให้ลูกรู้จักควบคุมการขับถ่าย บอกขับถ่ายได้ หรือไปห้องน้ำได้เองเมื่อลูกพร้อม

"โดยทั่วไปเด็กที่พร้อมฝึก จะฝึกเมื่ออายุ 1 ถึง 2 ขวบ แต่บางคนอาจจะช้ากว่านี้ได้เล็กน้อย ส่วนจะสังเกตว่าเด็กพร้อมหรือไม่นั้นให้สังเกตจากเด็กควรจะนั่งเองได้ดีและเดินได้ เพื่อเดินไปนั่งกระโถน ใช้มือช่วยเหลือตัวเองในการถอดและใส่กางเกงได้ และที่สำคัญควรพูดหรือสื่อสารให้รู้ได้ว่าต้องการขับถ่าย" รศ.พ.ญ.จันท์ฑิตา กล่าว

ดังนั้น ในการฝึกพ่อแม่จะต้องฝึกให้ลูกเข้าใจและทำตามคำสั่งง่ายๆ ได้ และควรฝึกขับถ่ายในเวลาใกล้เคียงกันในแต่ละวัน โดยวิธีการฝึกให้ได้ผลนั้น คุณหมอบอกว่า ต้องเริ่มต้นแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่กดดัน ควรเลือกหากระโถนที่ลูกสามารถนั่งได้อย่างมั่นคง ไม่เล็กหรือใหญ่ไป ส่วนเวลาที่เหมาะสำหรับการฝึกควรเป็นเวลาที่ทุกคนไม่เร่งรีบ เช่น หลังอาหาร หรือหลังกินนม และคอยสังเกตท่าทางว่าลูกอยากถ่ายหรือไม่ เมื่อลูกทำท่าอยากถ่าย ให้ชวนไปนั่งเล่นที่กระโถนอย่างสบายๆ ไม่บังคับ เมื่อลูกทำได้ ให้ชมเชย...แต่ถ้าลูกบอกไม่ทันหรือทำเลอะไปแล้วไม่ควรดุ ควรใจเย็นๆ และสอนให้ลูกบอกก่อนที่จะทำเลอะ

หลังจากนั้นให้สอนเรื่องการทำความสะอาดตนเองหลังถ่ายเสร็จ โดยในเด็กหญิงให้ทำความสะอาดจากด้านหน้า (ที่ปัสสาวะ) ไปทางด้านหลัง (ทวารหนัก) และควรให้ล้างมือให้สะอาดก่อนออกจากห้องน้ำ นอกจากนี้ เคล็ดลับอีกประการที่ช่วยให้การฝึกขับถ่ายในเด็กได้ผลดีก็คือ ต้องพยายามอย่าให้ท้องผูก โดยให้อาหารที่มีกากใยให้พอเพียง จะทำให้ฝึกง่ายขึ้น เพราะถ้าท้องผูกเสียแล้ว เด็กจะกลัวเจ็บและไม่อยากถ่าย

สำหรับท่านที่ต้องการปรึกษาปัญหาเลี้ยงลูกเล็ก โทรศัพท์ปรึกษาเจ้าหน้าที่สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ที่โทร.0-2354-8333 ต่อ 5002 หรือ 0-2354-8945 หรือศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ www.pedsocthai

ที่มา : หนังสือพิมพ์คมชัดลึก